CUMHURIYET ERDEMDIR

YEKTA GUNGOR OZDEN, Hukukcu, Anayasa Mahkemesi Eski Başkanı)

Cumhuriyet, 29.10.1998

Genelde ve kurumsal baglamda devletin siyasal kimligi, turu ve yonetim bicimi olarak ozetlenilebilecek cumhuriyet, uygulandigi ulkenin ya da toplumun adiyla birlikte anilir.

Yayilmaci ve somurgeci guclere karsi kazandigi Ulusal Kurtulus Savasi 'ni, yurdu kurtarmadan otede bagimsizlik, ozgurluk, ulusal egemenlik ve uygarlik ugrasi olarak gerceklestiren Ataturk, 1907'den beri dusundugu duzeni yasama gecirerek en buyuk Turk Devrimi'ni basarmis ve 29 Ekim'leri de ulusal bayram olarak armagan etmistir. Bugun yeni olusumun 75. yildonumunu kutluyoruz. Acik yurekle belirtelim ki, ozellikle 1950'de baslayan, ''Karsi devrim'' sayilacak gericiliklere verilen siyasal odunlerle gecen 50 yila yaklasan zaman sonunda, cumhuriyetin degerini bilmemenin, ona yarasir olmamanin acilarini yasiyoruz. Yonetim sorumlulugunu yuklenen kimilerinin celiskili, sakincali tutumlari, cumhuriyetin anlam ve amaciyla bagdasmayan davranislari, haklari ve ozgurlukleri kotuye kullanma egilimleri, bilgisizlik, yetersizlik ve beceriksizlikleri, yurtseverlerin icini karartan durumlara neden olmustur. Kimi kentler, kimi sokaklar, kimi alanlar, kimi katlar kararmis, kulluktan ve tutsakliktan kurtararak ummetten ulus duzeyine cikardigi ulusun her yonden esit kisilikli bireyi kildigi kimilerince ''zulum'' olarak nitelenmistir. Devletin, hukukun, dusunce ve inancin ne oldugunun ayirdinda bulunmayan kimileri, dinsel somuruyle degisik ayrimcilik ve yikiciligin pencesinde varlik nedenlerini yadsiyip irkcilik ve Arap milliyetciligi cigliklari atmaktadir. Karsitligi, kendini gosterme yontemi sanan ruhsal ve beyinsel ozurlulerle cikarcilar, bagnazlar, aymazlar, isbirlikciler, ilkesizler, sapkinlar, sozde ilerici ve sozde demokrat numaracilar, Turk, Turkiye ve Cumhuriyet dusmanligini, Ataturk ve Ataturkcu dusmanligiyla ozdeslestirmislerdir.

Oysa Ataturk, halkini karanliktan aydinliga cikarmis, dislayip kotulenen bir toplumken ulus bilinciyle donatmis, her yurttasa her yolu acarak insan olma kivancini tattirmistir. ''Turkiye Cumhuriyeti'ni kuran halka Turk ulusu denir'' sozuyle vurguladigi gercek, ulusal onurdur. Sonsuza degin koruyup savunma gorevini verdigi, bilgisi, dusuncesi, inanci ozgur, yuksek irali (karakterli), saglam yapili Turk gencligi yukumlulugunun bilincindedir. ''Temeli, Turk kahramanligi ve yuksek Turk kulturu olan cumhuriyet'' i bir erdem olarak niteleyip gencligin bekciligine birakan Ataturk, gelecekte kimi karsitliklarin olasiligina deginerek uyanik kalmayi ogutlemistir. 75. yilda, 10. yilin coskusu, devingenligi, ilkeliligi, caliskanligi, sayginligi ozlenmektedir. Ulusal Kurtulus Savasi sirasinda ve sonrasinda her bicim ve kilikla surdurulen bozgunculuga karsin cumhuriyetin gucunu yitirmemesi, demokrasi amaclanarak benimsenmesinde, bir yasam felsefesi olarak ozumsenmesinde ve saglam dayanaklar uzerinde kurulmasindadir. Ayrintida yonetenlere baglanmasi gereken eksiklik ve aksakliklari cumhuriyet kurumuna yukleme cabalari bosunadir. Yabanci sozcukler, karisik ve dolambacli anlatimlar, onyargili, kosullanmis, ozel amacli yuzeysel yaklasimlarla aciklanan duzey, dusundurucudur.

Cumhuriyeti koruyamayanlar, degerini bilemezler.

Cumhuriyetle demokrasiyi isteyip gerceklestirmek kolaydir. Baskici, kisisel-dinsel yonetimden cumhuriyeti cikarmak, ustun kisilere ozgu unutulmaz bir olaydir.

Turkiye Cumhuriyeti bir bilim devleti olarak kurulmustur. Laiktir. Cumhuriyet ozde, ulusal egemenlik, esitlik ve adalettir. Cumhuriyet, kullar degil yurttaslar duzenidir.

Cumhuriyet ozgurlukcudur, devrimcidir, gercek demokrasinin cekirdegidir. Cumhuriyet, anlayis yenilikleriyle nitelikli yeni insan, yurttaslarla yeni bir toplum olusturdu.

Kurallari ve kurumlariyla devleti yepyeni kildi. Bugun her alanda bize mutluluk duyuran, kivanc veren ne varsa cumhuriyetin urunudur. Cumhuriyet olmasa idi ne olacagi, uzak-yakin ulkelerde izlenen aci ve utanc verici olaylarla anlasilmaktadir. Paslanmis, curumus, kokusmus ne varsa atilip cagdasligin gerceklerine yonelinmistir. Sarigi beynine, kravati beline dolayan inanc somuruculeri, bilgi, us, halk ve insanlik dusmanlari, ticaret destekli asiret-siyaset-seriat ortakligi, cumhuriyetin yuz karasidir. Cete-mafya olusumunun sorumlusu oy avcilari, toplumsal barisi bozarak gelecegimizi karartmaktadirlar. Devlete ve cumhuriyete guveni sarsan, bolucu ve yikicilara ortam hazirlayip olanak veren, ulusumuzu cumhuriyeti ''tam bagimsiz bir hukuk devleti'' olarak yasama gonencinden yoksun birakan, aldatip avutan sentezciler, uluslararasi parali guclere egilerek alnimiza golge dusurmuslerdir. Ilerici atilimlarla, millet mektepleri, Halkevleri, halkodalari ve Koy Enstituleriyle, universiteleriyle aydinlanan Turkiye, gericilik olaylari, koktendinci kiyimlar ve boluculukle kararmistir. Cozum bekleyen hukuksal, siyasal ve ekonomik sorunlarla kimsenin cumhuriyeti ozurlu duruma sokmaya hakki yoktur.

50 yildir kimi iktidarlarin, cogunlukla ve agirlikla, seriat yanlisi olmasa da koktendinci akimlara yakin ve yatkin olmasina, tarikatci kadrolasmaya ve orutlenmeye karsin Cumhuriyetimiz varligini koruyorsa bu olgu, kurulusundaki guce baglanmalidir. Halk dalkavuklugunu demokratlik, yonetim saksakciligini ilericilik diye dayatan serbetcilere alt-ust kimlik, anayasal vatandaslik, cok kulturluluk tartismalarini surduren bilgic (!)lere kanilir, cok yuzlu boluculerin oyunlarina gelinirse cumhuriyet bir dus olur.

Cumhuriyeti gecerli ve cagdas cumhuriyet kilmadikca demokrasiyi gercek anlamiyla yasayamayiz. ''Devlet dinin hizmetindedir, seriat dindir'' sozleri cumhuriyetle ters dusmenin kanitlaridir. Ermenistan, Kurdistan ve Bogazlar duzenini degistirme girisimleriyle, Sevr'i gerceklestirme kalkismalari, Turkiye'yi icerden yikma, disardan kusatma izlenceleri, parcalama amaclidir. 75. yilda ''Nicin boyle olduk, nasil olmaliyiz?'' diye kendimizi sorgulayip ozelestiriye bagli tutmaliyiz. Toplumsal doku, toplumsal bellek, toplumsal bilinc, cumhuriyetin dogal ve gercek guvencesidir.

Cumhuriyet, karanliktan aydinliga cikmak, uygar, cagdas olmaktir. Cumhuriyet, halkcidir. Egitimden cok eglenceye, bilgiden cok inanca, bilimden cok dine, gercekten cok varsayima, yarasmaktan cok yaranmaya, hak etmekten cok yok etmeye, kurtarmaktan cok yikmaya, guc vermekten cok gucluk cikarmaya, soylemekten cok soylenmeye, elestirmekten cok alistirmaya agirlik veren bir toplum, kendini yikar. Cakici-cikici, haci-baci, baba-dayi, koca-hoca, seyh-dervis, dergah-turbe, tekke-zaviye, duzenine donusme olasiliklari herkesi uyarmalidir.

''Inaniyorum, o halde varim'' dan ''Dusunuyorum o halde varim'' la yazgiciliktan yaraticiliga tasiyan cumhuriyetin degerini bildigimizi savunamayiz. Tersi dogru olsaydi, yakindigimiz durumlara dusmezdik. Oncesiyle karsilastirmak, degerini belirlemek icin yeterlidir. Anayasa ve yasalar yamali, lider diktali demokrasi yarali. Icine kimi cumhuriyet karsitlari dolusan yasama organi durgun. Basta universiteler, toplum suskun. Tam bagimsiz olmayan yargi yorgun. Memur, isci, ogrenci, emekli kirgin. Bu tablo cumhuriyetin degil, 'cumhuriyetcilik oynayanlar' indir.

Katlanamadigimiz durumlari duzeltmek, iyilestirmek zorundayiz. Cumhuriyet erdemdir ve ulusal onurumuzdur.

Tum engellerinden arindirip ozlenen duzeye getirmek yurttaslik borcumuzdur. Turk Devrimi ve Ataturk ilkeleri dogrultusunda calisip ozenli ve duyarli davranarak gucumuze guc katmali, kivancini, mutlulugunu, esenligini birlikte duymaliyiz. 1923'ten sonsuza hep gonencli, hep gorkemli, hep yukseklere, hep yucelerek... Kurucularini yurekten saygiyla anarak ve bagli kalma andimizi yineleyerek...

Seckin koseyazarlarindan makaleler

ISLAM GERCEKLERI ANASAYFASINA GIDER

İslamiyet Gerçekleri (yedek link)